 |
Gezondheidszorg
in Zweden - Wennen en Soms Wachten....
De gezondheidszorg in Zweden staat op een kwalitatief hoog niveau, maar
is anders georganiseerd dan die in Nederland en België. Voorop
staat dat iedereen toegang heeft tot dezelfde zorg. Het systeem is
overzichtelijk en de kosten voor de burger zijn laag (al betaalt deze
wel via de belastingen).
Hoe weet je of de zorg in een land goed is? Je kunt dan kijken naar de
gemiddelde levensverwachting.
De Zweedse man wordt gemiddeld 78 jaar
oud, de Zweedse vrouw bijna 83 jaar. Die cijfers zijn vergelijkbaar met
Nederland en zelfs een fractie beter.
Meer dan vijf procent van de Zweden is 80 jaar of ouder. Daarmee heeft
het land het hoogste
percentage hoogbejaarden van heel Europa.
Ondanks de geringe verschillen in levensverwachting met Nederland, is
de gezondheidszorg in Zweden heel anders opgezet. Particuliere
dokterspraktijken zijn er schaars en er is ook geen duizelingwekkend
aantal zorgverzekeraars. Voor zijn
dagelijkse gezondheidsklachten doet de Zweed alleen zaken met Försäkringskassan.
|
Woorden
apotek
– apotheek
folktandvård
- openbare tandartspraktijk
Försäkringskassan
- het kantoor voor sociale zekerheid
lasarett –
ziekenhuis
läkare
- arts
sjukhus
- ziekenhuis
tandläkare
– tandarts
väntetid
- wachttijd
vårdcentral
- medisch centrum
|
Försäkringskassan is het nationale kantoor voor
sociale zekerheid en de financiële spil van de gezondheidszorg
in Zweden.
Je bent er verzekerd tegen ziektekosten, maar ook je
kinderbijslag komt er vandaan. En ook voor je pensioen, als je een
bedrijfsongeval krijgt of zwanger wordt, je thuis moet blijven wegens
ziekte of huursubsidie wil hebben, moet je bij deze instantie
aankloppen. En dat is nog niet eens de hele lijst waarbij de "F-kassa"
inspringt.
Er zijn particuliere verzekeraars bij wie je je vrijwillig kunt
(bij)verzekeren, maar de inschrijving bij
Försäkringskassan is verplicht.
Wat kost gezondheidszorg in Zweden?
Iedereen die een persoonsnummer heeft in Zweden en
er permanent woont en werkt, is automatisch
verzekerd en kan naar de dokter of het ziekenhuis.
Försäkringskassan neemt de kosten daarvan op zich.
Niet alle kosten: iedereen heeft een eigen risico.
Helemaal gratis is de gezondheidszorg in Zweden dus niet.
Anno 2008 betaal je als patiënt maximaal 900 kronen per jaar
voor doktersconsulten en maximaal 1800 kronen per jaar voor medicijnen.
Wie boven het eigen risico uitstijgt krijgt de rest van het jaar gratis
zorg. Ziekenhuisverblijf kost 80 kronen per dag.
Let op:
hoewel je dus verzekerd bent zodra je je persoonsnummer hebt,
moet je je ook bij Försäkringskassan aanmelden.
Volgens de laatste stand van zaken moet je dit persoonlijk doen, met
alle leden van het gezin en zodra je je verblijfsrecht hebt. Echter, de
regels op dit punt worden met grote regelmaat veranderd. Het is
aangeraden dit bij Försäkringskassan
te informeren
zodra je in Zweden bent aangekomen.
Helaas is dit makkelijker gezegd dan gedaan.
Försäkringskassan is bepaald geen vlot toegankelijke
instelling. Als je belt, kunnen er best 140 wachtenden voor je zijn en
dat is niet eens een overdrijving. Mailen betekent wekenlang geduld
hebben - en ook dan is het niet zeker dan het antwoord je tevreden
stelt.
Naar de dokter - Hoe gaat dat?
Stel, je bent in je emigratieland aangekomen en wordt ziek. Waar moet
je dan heen?
Huisartsen met een eigen praktijk, zoals in de Benelux gebruikelijk,
bestaan in Zweden wel, maar ze zijn schaars. In plaats daarvan kun je
terecht bij een zogeheten vårdcentral
(spreek uit: woort-sentraal). Dat is een lokaal medisch centrum. Er
zijn er ongeveer duizend in het hele land; er is
dus altijd wel één op redelijke afstand. Maar:
hoe noordelijker je gaat wonen, hoe groter het aantal kilometers tot de
eerste dokter.
Een vårdcentral neemt binnen de gezondheidszorg in Zweden een
belangrijke plaats in. Het heeft niet de voorzieningen van een
ziekenhuis,
maar wel meer dan de gemiddelde Nederlandse huisdokter. Meestal werken
er meerdere artsen, verplegers, therapeuten en laboranten.
Wil je naar de vårdcentral, dan is het gebruikelijk eerst te bellen. De kans is
groot dat de verpleegster aan de telefoon je het hemd van je
lijf vraagt. Zekerheid dat er een afspraak komt, heb je allerminst. Als
de
klachten vaag zijn, kan de verpleegster je aanraden even te wachten.
Lijkt het ernstiger of gaat het om aanhoudende klachten, dan is je kans
op een afspraak groter. De verpleegster beslist in elk geval. Alleen in
spoedeisende gevallen word je zonder afspraak geholpen.
Het kan druk zijn in een vårdcentral en veel doktoren nemen
ruim de tijd voor het medisch onderzoek. Denk daaraan als je die dag
nog wilt gaan werken.
Kunnen ze je bij de vårdcentral niet helpen, word je
doorgestuurd naar het ziekenhuis.
Er zijn ongeveer zestig
streekziekenhuizen in Zweden met 24-uursverzorging en in acht steden
(Stockholm, Göteborg, Uppsala, Lund, Malmö,
Linköping, Umeå en Örebro) vind je
universitaire ziekenhuizen. Daar kun je terecht voor zeer
specialistische zorg.
Wachtlijsten
Als je als Nederlander denkt door te emigreren naar Zweden af te zijn
van lange wachtlijsten
in de zorg, dan kom je bedrogen uit. Een Belg -
gewend om snel geholpen te worden - moet weten dat gespecialiseerde
medische behandeling veel tijd en geduld vraagt.
Want... heb je een operatie nodig, dan krijg je ook binnen de
gezondheidszorg in Zweden snel te maken met
wachttijden. Landelijk moet 30 procent van de patiënten meer
dan 90 dagen wachten op gespecialiseerde zorg, maar er zijn grote
regionale verschillen. Begin 2008 werd je het snelst geholpen op
Gotland en in Västmanland.
Als je een beetje Zweeds kent kun je op Vantetider.se
zelf uitzoeken
wat de wachttijd is voor een bepaald type behandeling.
Wachttijden zijn een grote bron van frustratie. Niet alleen bij
Nederlanders en Belgen die naar het Noorden zijn verkast, ook bij de
Zweden zelf. De regering heeft daarom de zogeheten zorggarantie
ingevoerd - je bent daarmee hoe dan ook verzekerd van behandeling - en
ook lokaal wordt geprobeerd iets aan de wachttijden te doen. Niet
zonder succes overigens, want de wachttijden lopen terug. Maar voor wie
nu ziek is, gaat het altijd te traag.
Naar de Tandarts
Tandzorg is gratis
tot je 20 bent en valt daarna onder de
tandartsverzekering van Försäkringskassan. Ook die
verzekering heeft een eigen risico waarvan de hoogte per regio en
tandarts verschilt. Informeer naar de exacte voorwaarden in de regio
waar je gaat wonen.
Wie naar de tandarts moet, heeft de keus tussen een particuliere
tandarts en de openbare folktandvård.
Tandartsen hebben vaker
een eigen praktijk dan huisartsen. Hun tarieven willen onderling
verschillen, dus jezelf informeren kan lonen. Vergelijk prijzen en
vraag zeker hoeveel iets kost voordat de tandarts naar de boor grijpt.
Naast tandartsen zijn er fysiotherapeuten, naprapaten (vergelijkbaar
met osteopaten) en andere gespecialiseerde behandelaars met eigen
praktijken.
Even naar de Apotheek
De gezondheidszorg in Zweden wijkt ook af van de Benelux-normen als je
medicijnen nodig hebt. Zoek je iets waarvoor je geen recept nodig hebt,
bijvoorbeeld paracetamol, dan kun je niet even naar de drogist zoals in
Nederland. De meeste medicijnen
zonder voorschrift zoals pijnstillers,
maagzuurremmers of keeltabeletten kun je in Zweden alleen in de
apotheek kopen. Is de apotheek te ver rijden, kun je ze online
bestellen.
Een alternatief in dunbevolkte gebieden biedt de apoteksombud, een
soort bijkantoor achter de kassa van een lokale supermarkt waar je
terecht kunt voor een beperkt aantal apotheekdiensten.
Er zijn beduidend minder apotheken dan bijvoorbeeld in België,
waar je een apotheek op elke straathoek vindt. Zweden telt er een stuk
of duizend. Niet toevallig liggen die meestal in de buurt van een
vårdcentral.
Het is niet ongebruikelijk dat je recept door de dokter via Internet
naar de apotheek wordt gestuurd, zodat je er dus zonder papieren
voorschrift naar binnen kunt. Geef je persoonsnummer en ze vinden je
recept in de computer.
Ziektekostenverzekering?
De torenhoge, maandelijkse ziektekostenpremies waarmee Nederlanders de
laatste jaren te maken hebben, behoren bij emigratie naar Zweden tot
het verleden. Dat is een meevaller, maar schijn bedriegt: via de
jaarlijkse belastingaanslag betaalt iedereen toch mee aan het systeem
van gezondheidszorg in Zweden.
Veel emigranten die zich hebben laten behandelen zijn overigens zeer te
spreken over de kwaliteit van de geboden zorg, ondanks de eventuele
wachttijden.
Terug naar het begin van
"Gezondheidszorg in Zweden - Wennen en Soms Wachten..."

|
|
|