Bij Ons - De
nieuwe Ikea-catalogus gelezen door een Smålandse bril
De nieuwe
Ikea-catalogus is deze week bij ons in de bus gevallen. Zelfs al woon
je in het bos, tachtig kilometer van de dichtsbijzijnde vestiging van
het woonwarenhuis, dan nog weten ze je te vinden.
Het boekwerk, dat wereldwijd identiek is (op de taal na), is de enige
gedrukte publicatie die een hogere oplage heeft dan de Bijbel. En het
is nog gratis ook!
Natuurlijk staan er weer nieuwe meubels in - wat had je anders gedacht
- en ontbreken ook de classics
niet, zoals de Klippan-bank, de Poäng-fauteuil en de
Billy-boekenkast. Ik schaam me niet het te bekennen: ook wij hebben
een Klippan en een hele trits Billy's in huis, en ik schrijf dit stuk
aan een Galant. Als wij iets nieuws
nodig hebben, gaan we eerst naar Älmhult.
De Ikea-catalogus heeft dit jaar een wat kleiner formaat dan
voorheen. Ongetwijfeld omwille van het milieu, zullen ze bij de
meubelreus zeggen, al zullen de kosten er eveneens wat mee te maken
hebben. Ook een Billy wordt in een zo klein
mogelijk pakket afgeleverd.
Zuinigheid en hard werken
Ergens vooraan in het boekwerk staat dit keer een artikeltje over het
Smålandse karakter van Ikea. We zijn een jaar geleden naar
Småland geëmigreerd en wonen niet eens zo
ver van de geboortegrond van
stichter Ingvar Kamprad, dus het zegt ons wel wat.
De Smålänningar,
aldus Ikea, kenmerken zich door
zuinigheid en hard werken. Universele kenmerken, naar het schijnt, en
dus zijn we allemaal Smålänningar, concludeert de
Ikea-catalogus.
Prietpraat van de marketingafdeling natuurlijk, maar herkenbaar.
Want zuinig zijn ze hier. Kijk maar naar de verveloze huizen die je
nogal eens tegenkomt.
En, oh ironie, als je de interieurs van veel huizen bekijkt, blijkt dat nogal wat bewoners van deze streek nog
nooit bij Ikea hebben gewinkeld. Of het moet de collectie uit de
Ikea-catalogus van 1963 zijn geweest. De Smålänningar hebben nogal eens erg versleten en ouderwets meubilair.
De waarheid is natuurlijk dat talloze Smålänningar het
ook vandaag niet breed hebben. Want hoewel de Zweedse staat met zijn collectieve
voorzieningen het leven lichter heeft gemaakt, is dit nog altijd een
van de minder welvarende gebieden van het land. Prachtige natuur alom,
maar van prachtige natuur alleen kun je niet leven.
Een Nederlands bedrijf
Zelfs de aanwezigheid van een multinational als Ikea heeft dat niet
veranderd. Verreweg de meeste meubels die de keten verkoopt worden al
sinds jaar en dag ver weg geproduceerd. En zelfs het hoofdkantoor
zetelt niet meer in Älmhult, maar in Amsterdam. Formeel is
Ikea namelijk al lang geen Zweeds bedrijf meer, maar een Nederlands.
Maar in de kern
is het bedrijf heel Zweeds. Aandacht voor de
gewone mens en een no nonsense-mentaliteit hebben Ikea grootgemaakt.
Het heeft als geen andere onderneming het design
gedemocratiseerd, het heeft chic
toegankelijk
gemaakt voor gewone burgers. Want wees eerlijk, datgene wat je in dure
designmeubelwinkels aantreft is vaak niet meer dan een variant op iets
wat voor een kwart van de prijs ook bij Ikea staat.
Alleen daarmee al
heeft Ikea het aanzien van de wereld veranderd. En dan zwijgen we nog
over hun nu alom
ingeburgerde verkoopprincipe, waarbij het monteren van de meubels aan
de klant wordt overgelaten, en het populariseren van gehaktballetjes
met lingonsylt.
Kortom, de Ikea-catalogus behoort tot de
meest invloedrijke boeken ooit verschenen. Al vermoed ik dat de Bijbel
in die
lijst wat moeilijker van de eerste plaats is te verdringen.
(Gepubliceerd op 21 augustus
2009)

|