Noord-Zweden - Emigreren naar het eind
van de moderne wereld

Emigreren naar Noord-Zweden. Niet veel mensen doen het. Toch is het in veel opzichten een aantrekkelijke en moderne regio.

Menigeen zal vanuit Nederlands perspectief van het noorden van Zweden (en Lapland) het beeld hebben van een aarde die woest is en bijna ledig. Met rendieren, wolven en af en toe een mens. Dat beeld klopt tot op zekere hoogte.

Norrland, zoals het noordelijk deel wordt genoemd, is in oppervlakte half Zweden maar er woont maar 1/7 van de totale bevolking. In de provincie Jämtland zouden vergeleken met Nederland miljoenen mensen moeten wonen, maar het zijn er 130.000. Noord-Zweden is inderdaad het gebied van rust en ruimte.

Het verwachtingspatroon klopt in een ander opzicht echter niet. De aansluiting van het noorden bij Europa is welbeschouwd uitstekend te noemen. Jämtland kreeg in 2005 de Europese Award voor meestbelovende Region of the future. Bedrijven in bosbouw, houtverwerking,  toerisme en geavanceerde sportartikelen dragen daaraan bij. Ook zijn er internationale callcenters.

Noord-Zweden omvat Härjedalen,
Jämtland, Hälsingland, Medelpad,
Ångermanland, Västerbotten,
Norrbotten en Lappland.

Prima infrastructuur

In de noordelijke gebieden kun je rekenen op goedkope grond en accommodatie (huur of koop), lage energieprijzen en een welwillende lokale overheid.

Toch ligt Stockholm op slechts een uur vliegafstand, al moet er eerlijkheidshalve bij gezegd worden dat, afhankelijk van waar je woont in het noorden, het dichtstbijzijnde lokale vliegveld een aardig eindje van je huis af kan liggen. Er zijn echter ook goede autowegen, snelle treinverbindingen en behoorlijke zeehavens (in Västerbotten).

Voor een gebied met een lage bevolkingsdichtheid is de infrastructuur formidabel.

Veel is te danken aan de ijzerertswinning in Kiruna en de mijn bij Gällivare in Norrbotten. Haparanda, aan de grens met Finland, bezit 's werelds noordelijkste Ikea.

Onderwijs

Noord-Zweden kan zich beroepen op een uitgebreide academische wereld. De universiteiten in Umeå en Luleå hebben circa 42.000 studenten. In deze centra is in samenwerking met het bedrijfsleven en de overheid veel aandacht voor bosbouw, houtverwerking, biomassa, windenergie, ijzerertswinning en staalproductie. Als overal in Zweden is er ict-industrie, hier in het bijzonder ook voor beeld en games.

Västernorrland met de kuststad Sundsvall vormt samen met Jämtland de zuidrand van Noord-Zweden, maar ligt aan de kust, wat extra logistieke mogelijkheden biedt. De regio heeft een grote aantrekkingskracht op bedrijven die gerelateerd zijn aan natuurlijke bronnen als hout en water en energie-opwekking. In Jämtland is Miscand actief, een non-profit-organisatie die onder meer nieuwkomers helpt met het opzetten van een bedrijf.

De kennis, vaardigheden en werkmentaliteit zijn op peil: de regio verkeert in de hoogste regionen wat betreft productie en export per hoofd van de bevolking. Ook hier ontbreekt de ict-sector niet door software-industrie van met name beheerssystemen.

Goed voor toeristen

De zomers zijn, wellicht tegen de verwachtingen in, een fractie warmer dan in Nederland. Het seizoen is weliswaar korter, maar iedere dag is het veel langer licht en zonnig!

De noordelijke regio’s zijn aantrekkelijk voor toeristen en de toeristische dienstverlening. Het gebied afficheert zich als 'de laatste wildernis van Europa'. Er zijn diverse uitgestrekte, nationale parken en een deel van het gebied is Unesco-werelderfgoed. Een minpunt zijn de muggen in de zomer, maar er zijn middeltjes en netten om je daartegen te wapenen.

Vooral het westelijk deel van Noord-Zweden biedt een prachtige omgeving met hoge bergen, heel veel wandelroutes en -netwerken (ook voor tochten van meer dan 800 km). Ideaal voor reizigers met een camper, kampeerders en wandelaars.

De winters in het noorden zijn lang - reken op een maand of zes - en de temperaturen kunnen heel diep onder nul gaan. Omdat de luchtvochtigheid laag is, valt de gevoelstemperatuur doorgaans mee. Boven de poolcirkel houdt de zon het in de winter wekenlang voor gezien, maar de sneeuw zorgt dan voor licht in de duisternis en het Noorderlicht voor nachtelijk spektakel. Åre is Zwedens belangrijkste wintersportplaats.

Desondanks: een klimaat waar niet iedereen warm voor loopt. Kun je je tegen de kou nog kleden, dan ligt dat anders met de eenzaamheid in dit gebied. Nergens anders in Zweden kun je zo afgelegen wonen als hier. Niet iedereen is daar geschikt voor.

Lapland en de Sámi

Noord-Zweden betekent ook Lapland. Maar liefst een kwart van heel Zweden wordt tot Lapland gerekend. Een eigen staat is het niet, maar de Lappen of Sámi (zoals de oorspronkelijke bevolking zich liever laat noemen) hebben wel een soort parlement dat hun culturele erfgoed bewaakt.

De meeste Sámi leiden tegenwoordig eenzelfde leven als de Zweedse bevolking. Een enkeling houdt (deeltijds) vast aan het traditionele nomadenbestaan en trekt met rendierkuddes door de bergen. Toerisme is ook een lucratieve inkomstenbron voor ze.

Zoals andere dunbevolkte streken in het land staat de leefbaarheid van het platteland in Noord-Zweden onder druk. Jongeren trekken naar de stad en blijven daar hangen. Inmiddels zijn ook hier emigratieprojecten ontstaan die zich richten op Nederlanders.