Sociale zekerheid in Zweden - Een
overzicht voor emigranten

Sociale zekerheid in Zweden wordt vaak vergeleken met Nederland; beide landen zijn verzorgingsstaten. Zweden geeft er wel meer aan uit. Wie lastenverhoging slecht vindt voor de economie, krijgt Zweden steevast als tegenvoorbeeld aangedragen.

Het wel en wee in economische termen laten we voor wat het is: wat zijn de alledaagse, praktische consequenties?

Het gebouw van de sociale zekerheid verschilt in Zweden niet zoveel van het Nederlandse. Soms gaat het er wat eenvoudiger aan toe: met een vastadres en een persoonsnummer maak je via de registratie bij het Kantoor Sociale verzekeringen Försäkringskassan meteen deel uit van het ziekenfonds (sjukförsäkringar)

Met een arbeidscontract, een onderneming of een pensioen (of eigen vermogen) heb je na aanmelding ook recht op sociale verzekeringen zoals ziekengeld, kinderbijslag, uitkering ouderschapsverlof, AOW, arbeidsongeschiktheid.

Een kort overzicht met algemene informatie over sociale zekerheid in Zweden, geschreven voor wie overweegt te emigreren naar Zweden:

De gezondheidszorg is vergelijkbaar met die in Nederland en België, maar op bepaalde punten wat anders georganiseerd. Er zijn huisartsenposten (vårdcentral), thuiszorg, ziekenhuizen, ouderenzorg, gehandicaptenzorg, inclusief verstrekkingen voor fysiotherapeuten en andere behandelaars.

Voor de kosten betaal je belasting: er zijn dus geen maandelijkse premies zoals in Nederland. Er kan een eigen bijdrage worden verlangd, bijvoorbeeld bij de vårdcentral of voor medicijnen. Alle denkbare eigen bijdragen hebben een maximum per jaar.

Werkloosheid

Wat gebeurt als je werkloos wordt? De Nederlandse WWV (wet werkloosheidsvoorziening) heeft in het Zweedse sociale verzekeringstelsel twee vormen: een basisverzekering voor iedereen (vast bedrag, dus niet inkomensafhankelijk) en een aanvullende verzekering.

De aanvullende verzekering loopt via de vakbonden. In Zweden zijn bijgevolg veel mensen lid van een vakbond. Bij uitkeringen volgens de ziektewet (sjukpenning) gelden enkele onbetaalde wachtdagen, en het inkomen boven SEK 302.200,- per jaar wordt niet gecompenseerd.

Zweden kent als verzorgingsstaat een sociaal vangnet: de bijstandsuitkering (social välfärd). Er gelden toeslagen voor bijvoorbeeld extra hulp en woonkosten, uiteraard afhankelijk van gezinssamenstelling en inkomen. Deze is ook van toepassing als een pensioenopbouw niet toereikend is. Lees meer over pensioenen in Zweden.

Kinderen

Als we het hebben over sociale zekerheid in Zweden, moeten we ook de kinderbijslag (barnbidrag) niet vergeten. Daarop heb je als ouder recht tot een kind 16 is. Er gelden toeslagen en verlengingen als het kind gehandicapt is of studeert. Dit is ook van toepassing op uitkeringen bij ouderschapverlof (föräldrapenning). De regelingen zijn royaal, gemeten naar Benelux-normen: 480 dagen per kind, 660 in geval van een tweeling.

Er zijn aanvullende regelingen voor het adopteren van een kind en het verzorgen van een langdurig ziek kind. Bij scheiding geldt er, zoals in veel landen, een alimentatieplicht.

Kinderen en jongeren tot 20 jaar zijn gratis verzekerd van de basiszorg, ook voor de tandarts. Lees meer over gezondheidszorg in Zweden.

Meer informatie nodig?

Voor actuele en gedetailleerde informatie (ook in het Engels en Duits) kun je terecht op de website van Försäkringskassan over sociale zekerheid in Zweden. Daar vind je ook veel formulieren om bijvoorbeeld uitkeringen aan te vragen.

Vind je de informatie op deze pagina interessant? Via onderstaande knop kun je de pagina met anderen delen op Facebook, Hyves, Twitter en vergelijkbare sites.